نخستین تئاتر در کجا بود؟

مجله اینترنتی کولاک : تئاتر به شکلی که ما می شناسیم، نخستین بار در یونان، آن هم به عنوان بخشی از مراسم مذهبی، پا به میدان گذاشت. صحنه، خیلی ساده، میدان یا دایره ای پوشیده از چمن بود که مومنان و پرستندگان روی آن گرد می آمدند و برگرد محراب دیونوس می رقصیدند. این نقطه معمولا در پای یک تپه ساخته می شد تا تماشاگران در کمرکش کوه یا تپه بنشینند و رقص آن ها را تماشا کنند.

این شکل تجمع و تماشاگری، سرآغاز سنت تئاتری یونان گردید؛ در این سنت، جای تماشاگران به صورت نیم دایره هایی در کمرکش کوه یا تپه ساخته می شود. “تئاتر” اصلا واژه ای یونانی به معنی “جایی برای دیدن” است.

تئاتری که در حدود سال ۵۰۰ پیش از میلادی در آتن ساخته شد، جایی دایره وار به نام “ارکسترا” داشت که در آن، بازیگران برنامه شان را اجرا می کردند. در پشت این دایره ی ارکسترا، ساختمان باشکوه  صحنه قرار داشت. از این صحنه به عنوان جایی برای رخت کن و آماده شدن بازیگران استفاده می شد. از “اسکن” که واژه ی صحنه نیز از آن مشتق شده است، به عنوان زمینه ای برای اجرا و محل وقوع حوادث نمایشنامه استفاده می شد. یونانی ها کمتر به منظره پردازی در تئاتر دست می زدند و نیازی به نورپردازی مصنوعی نیز نداشتند زیرا این نمایش ها تماما در ساعات روز به اجرا در می آمدند.

بنای نخستین تئاتر سنگی، در سال ۵۲ پیش از میلاد در شهر رم به پایان رسید. تئاترهای رومی ها جز آن که در زمین هموار ساخته می شد از هر لحاظ مشابه به تئاترهای یونانی ها نیز بود! رومی ها نخستین مردمی بودند که جای دایره وار موسوم به “ارکسترا” را پر از صندلی کردند و به تماشاگران اختصاص دادند و در عوض، نمایشنامه را در صحنه ی بلند یا برجسته ای “اسکن” نامیده می شد، به اجرا در می آوردند.

پس از آن که رومیان به دین مسیح روی آوردند، تا بیش از هراز سال، در سرزمین های ایشان تئاتر ساخته نشد! نخستین تئاتر به شیوه ی امروزی “تئاتر فارنزو” نام داشت که در پارما از شهرهای ایتالیت ساخته شد. این تئاتر در سال ۱۶۱۸ میلادی یا ۱۶۱۹ میلادی ساخته شد. صحنه ی تئاتر فارنزو، به جای آن که به درون محل دایره وار موسوم به “ارکسترا” پیش رفته باشد، در تورفتگیی یکی از دیوارها ساخته شده بود. میان تماشاگران و صحنه ی تئاتر یک پرده آویخته بودند تا ضمن جدا کردن آن ها، تغییر دادن صحنه ها به دور از دید تماشاگران نیز امکان پذیر باشد.