فرو نشست زمین در ورامین چه خطری برای تهران دارد؟

بعد از تغییراتی که در چند سال گذشته بر سر اقلیم فلات ایران آمده و خشکسالی اکثر نقاط ایران را فرا گرفته، بسیاری از نواحی با معضلاتی مثل برداشت بی رویه آب های زیرزمینی روبه رو شده اند که به دلیل کمبود آب و خشکسالی صورت گرفته است. جمیع این مسائل باعث خشکی بیشتر و پدیده فرونشست زمین شده است. این پدیده خطرناک به خصوص در دشت ورامین بیشتر از دیگر مناطق کشور گسترش داشته و بر طبق آمارهایی حتی در رتبه اول دنیا هم قرار دارد!

فرونشست زمین در ورامین استان تهران که مسئولان می گویند با سالانه ۳۶ سانتیمتر نشست، رتبه نخست جهان را از آن خود کرده آنقدر حاد شده که رفته رفته درحال نزدیک شدن به مناطق مسکونی شهری در این شهرستان و نیز خط سراسری راه آ هن مشهد- تهران است.

پدیده فرونشست زمین در ورامین موضوع تازه ای نیست؛ از چند سال پیش خبرهای آن منتشر شده و هر روز در زمین های کشاورزی این شهرستان شکاف های عمیقی به وجود می آید، آبخوان ها نابود می شود و کشاورزی بدون آب در معرض نابودی قرار می گیرد.

اگر در سال های گذشته از پدیده فرونشست به عنوان عارضه ای نادر در زمین های کشاورزی این شهرستان یاد می شد ولی امروز اغلب مردم بویژه کشاورزان دشت ورامین ( شهرستان های ورامین، پیشوا و قرچک) آن را در زندگی خود حس و با چشم خود ایجاد شکاف های عمیق و طولانی را مشاهده می کنند.

طی سال های اخیر به دلیل برداشت های بی رویه آب از سفره های زیرزمینی شکاف های عمیقی در دشت ورامین به وجود آمده و بسیاری از زیرساخت های شهرستان های ورامین و پیشوا از جمله تیرهای برق، دیواره های دامداری ها، میله های چاه ها و کانال های انتقال آب از بین رفته است.

شکاف های ایجاد شده در زمین های کشاورزی روستای معین آباد پیشوا و ابردژ ورامین تا آنجا ادامه یافته که کشاورزی در این زمین ها امکان پذیر نیست و پر کردن چاله های ایجاد شده با خاک نیز نمی تواند جلوی پیشروی آن را بگیرد.

فرونشست زمین در منطقه ابردژ ورامین تا نزدیکی راه آهن سراسری تهران – مشهد امتداد یافته و ادامه این روند می تواند خطرات پیش بینی نشده ای را برای قطارهای عبوری از این مسیر هم به وجود آورد.

گرچه این فرونشست ها تاکنون زمین های کشاورزی را تحت تاثیر قرار می داد و به دلیل دور بودن از مناطق مسکونی خطری برای ساکنان مناطق مختلف دشت ورامین به همراه نداشت اما این بار بروز پدیده فرونشست در روستای’ تقی آباد شهرستان’ ورامین زنگ خطر فرونشست زمین در نزدیکی شهر را به صدا درآورده و اگر امروز برای آن چاره ای اندیشیده نشود ممکن است فردا هیچ اقدامی برای پیشروی این پدیده نتوان انجام داد.

معاون فنی اداره کل محیط زیست استان تهران گفت: شهرستان ورامین با سالانه ۳۶ سانتیمتر نشست زمین رتبه نخست جهان را به خود اختصاص داده است.

مهرداد کتال محسنی هفته گذشته در جلسه مشترک استاندار تهران با صاحبان صنایع و کشاورزان ورامین اظهارداشت: برداشت بی رویه آب از سفره های زیرزمینی در دشت ورامین باعث بروز پدیده فرونشست شده است.

وی افزود: حد مجاز برداشت آب از سطح آب های زیرزمینی براساس استانداردهای موجود ۴۰ درصد مخزن است در صورتی که امروز میزان برداشت آب از منابع قابل استحصال تا ۱۲۰ درصد رسیده که نتیجه آن بروز پدیده فرونشست زمین های دشت ورامین است.

این مسئول تاکید کرد: اگر امروز برای رفع این مشکل و جلوگیری از افزایش میزان برداشت چاره ای اندیشیده نشود در آینده نه چندان دور از اثرات منفی فرونشست زمین در دشت ورامین کل استان متاثر می شود.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ورامین نیز برداشت بی رویه آب از منابع زیرزمینی را عامل مهمی در نابودی کشاورزی این شهرستان اعلام کرد.

محمد حسین تاجیک به خبرنگار ایرنا گفت: کمبود منابع آبی در دشت ورامین باعث شده از ۸۰ هزار هکتار زمین قابل کشت تنها ۳۷ هزار هکتار زیر کشت انواع محصولات زراعی و باغی رود.

وی اظهارداشت: کمبود منابع آبی باعث شده برخی افراد سودجو بیش ازحد مجاز نسبت به استحصال آب از منابع زیرزمینی اقدام کنند که این امر باعث خالی شدن آبخوان از آب شده و در اثر آن زمین نشست کند.

رئیس امور آب شهرستان ورامین نیز از وجود یک هزار و ۳۲ چاه آب غیرمجاز در شهرستان ورامین خبر داد.

احد داودی به خبرنگار ایرنا گفت: اکنون هفت هزار و ۱۷۰ حلقه چاه آب مجاز در سطح شهرستان ورامین وجود دارد که از این تعداد چاه سالانه ۱۲۴ میلیون متر مکعب آب تخلیه می شود.

داودی تصریح کرد: به منظور جلوگیری از برداشت بی رویه آب از ابتدای امسال تاکنون ۷۰ حلقه چاه غیرمجاز در ورامین پر شده است.

وی از نصب کنتور هوشمند بر روی چاه های آب به عنوان راهکار مهم در جلوگیری از استحصال بی رویه آب از سفره های زیرزمینی یاد و بیان کرد: نصب کنتور هوشمند زمینه نظارت دقیق برای پیشگیری از برداشت بی رویه از منابع آبی را فراهم می کند.

رئیس امور آب ورامین گفت: از ابتدای امسال تاکنون ۱۵۰ حلقه چاه به کنتور هوشمند مجهز شده است.

ورامین با ۳۰۰ هزار نفر جمعیت در ۳۵ کیلومتری جنوب شرق تهران واقع شده است.