بیماری مزمن سیروز کبدی چیست؟ + علائم سیروز کبدی پیشرفته

سیروز کبدی (تشمع کبدی) یک بیماری مزمن است که در آن ساختمان داخلی کبد دگرگون می شود و بسیاری از سلول های طبیعی کبد نابود می شوند و بتدریج در طی جریانی به نام تصلب بافتی (فیبروز) بافت همبند رشته ای بدون عملکرد جای آنها را می گیرد. توانایی کبد برای انجام بسیاری از کارکردهایی که در بالا ذکر شد بتدریج مختل می شود. سیروز کبدی در آمریکا و در گروه های سنی ۴۵ تا ۶۵ سال سومین علت مرگ و میر بعد از بیماری قلبی و سرطان محسوب می شود.

چه عواملی سبب ایجاد سیروز کبدی می شوند؟

اگرچه سیروز کبدی علل بسیاری دارد ولی مصرف الکل به مراتب از همه شایعتر است. سایر علل سیروز کبدی عبارتند از: سوء تغذیه، مواد شیمیایی سمی، نارسایی مزمن قلب، انسداد مجاری صفراوی، و التهاب کبد (هپاتیت).

علائم سیروز کبدی چگونه بروز پیدا می کنند؟

بسیاری از مبتلایان به سیروز کبدی قبل از بروز آسیب وسیع کبدی هیچ علائمی ندارند. عرق شبانه و نامنظمی ضربان قلب ممکن است اولین نشانه های بروز سیروز کبدی باشند. با پیشرفت آسیب کبدی علائمی مثل خستگی، بی اشتهایی، کاهش وزن، بی حالی، سوء هاضمه و ازدست دادن میل جنسی شیوع می یابند. بزرگ شدن پستان ها و ناتئانی جنسی ممکن است در مردان جلب توجه نماید.

بیماران مستعد کبود شدن وخونریزی می شوند و خونریزی از بینی ممکن است شایع باشد. عادت ماهانه درخانم ها ممکن است قطع شود. یکی از ویژگی های پوستی این بیماری ظهور تعداد زیادی ضایعات عنکبوتی شکل است که در اثر اتساع عروق (spider nevi) ایجاد می شود. این ضایعات عروق خونی قرمز رنگ و کوچکی هستند که روی صورت، بازوها و تنه ایجاد می گردند و با اعمال فشار بی زنگ و با برداشتن فشار مجددا پر می شوند.

سیروز کبدی پیشرفته چه علائمی دارد؟

با شدید شدن سیروز کبدی زردی پدید می آید. شکم ممکن است در اثر تجمع مایع متورم (آسیت) شود و قسمت تحتانی پا ممکن است هنگام ایستادن متورم گردد. گیجی ذهنی و نهایتا اغما در موارد بسیار پیشرفته از نشانه های بیماری مغزی ناشی از کبد (Hepatic encephalopathy) است. عارضه اخیر در اثر تجمع مواد سمی خون که کبد قادر به خنثی سازی آنها نیست، ایجاد می شود. خونریزی تهدید کننده حیات در مری ممکن است در اثر اتساع وریدهای اطراف آن (واریس مری) بروز کند.

چند نکته در درمان سیروز کبدی، که باید به آن توجه کرد:

۱- صرف نظر از علت ایجاد سیروز کبدی، الکل حتی بامقادیر کم سمی است. اگر در ترک الکل مشکل دارید به پزشک مراجعه کنید و مسئله را به وضوح با او در میان بگذارید. برنامه های موثری برای ترک مصرف الکل وجود داردند که می توانند زندگی شما را نجات دهند.

۲- داروهای متعدد دیگر ممکن است باعث بروز آسیب کبدی شوند، که در مورد مصرف آنها باید با پزشک مشورت کرد.

۳- از غذاهای مغذی حاوی مقادیر زیاد پروتئین، کربوهیدراتها، و ویتامین ها و دارای چربی و نمک کم استفاده کنید.

۴- عوارض وخیم سیروز کبدی مثل خونریزی و بیماری مغزی را باید در بیمارستان درمان کرد.

۵-در مورد التهاب کبد (هپاتیت) درمان ممکن است شامل کورتیکواستروئیدها و داروهای سرکوب کننده ایمنی گردد.

کتاب مشاور پزشکی خانواده / ترجمه دکتر اسماعیل عبدالرحیم کاشی