راهنمای استفاده از ماسک در هوای آلوده | ماسک فیلتر دار چیست؟

در این نوشته راهنمای استفاده از ماسک در هوای آلوده برای همه گروه های حساس را می خوانید. به طور کلی ماسک ها به همان شیوه ای عمل می کنند که تصفیه کننده های هوا کار می کنند. محفظه خروجی هوا در ماسک ها ( که به اشتباه فیلتر ماسک نامیده می شود) به نحوی تعبیه شده است که در هنگام دم و عبور هوا از آن، ذرات و آلاینده ها در آن بدام می افتند. به طور معمول یک ماسک می تواند فرد را در مقابل الودگی و مواد حساسیت زایی (آلرژن هایی) مانند گرده گیاهان، اسپور (هاگ) قارچ ها و کپک ها، مایت (هیره) گرد و غبار منزل، پوسته و شوره بدن حیوانات خانگی محافظت نماید.

بسته به نوع ماسک، این فیلترها همچنین می توانند فرد را در مقابل عوامل تحریک کننده ای مانند دود سیگار، مواد شوینده، عطر، ادکلن، اسانس های معطر، بوی رنگ، لاک، آلودگی هیدروکربنی، آرسنیک، بو و مواد شیمیایی موجود در هوا محافظت کنند.

موارد استفاده از ماسک

۱- استفاده از ماسک در هنگام کار با انواع مواد شوینده مانند مایع سفیدکننده (بلیچ) و یا مایع جرم گیر.

۲- در هنگام جمع آوری برگ درختان و یا مواد و وسایل آلوده به قارچ ها و کپک ها

۳- در هنگام سفر های درون شهری و برون شهری با وسایل نقلیه ای مانند قطار، مترو، هواپیما و یا اتوبوس

۴- در هنگام تردد در مناطق مرکزی و آلوده شهر

۵- در زمان پیاده روی و یا دوچرخه سواری در پارک ها و مناطق پوشیده از گیاه

۶- در هنگام ابتلا به بیماری های تنفسی بخصوص بیماری های ویروسی مانند سرماخوردگی

۷- در افراد مبتلا به آسم زمانی که قصد تردد در هوای سرد را دارند.

البته افراد مبتلا به رینیت آلرژیک و یا آسم که به گرده گیاهان حساسیت دارند باید استفاده از ماسک را در زمان گرده افشانی این گیاهان با دقت بیشتری رعایت کنند.

انتخاب ماسک مناسب

به طور کلی تاکنون انواع مختلفی از ماسک ها با کاربرد، کارآیی و اشکال متفاوت به بازار عرضه شده است. هنگام تحقیق برای انتخاب و خرید یک ماسک مناسب باید توجه داشت که ماسک دارای چه نوع فیلتری می باشد. بعضی از انواع ماسک های موجود در بازار عبارتند از:

ا- ماسک با فیلتر هپا (HEPA)

۲- ماسک با فیلتر زغالی

۳- ماسک با فیلتر کربنی

بعضی از ماسک ها یکبار مصرف بوده و برخی دیگر را می توان برای مدت طولانی تری استفاده نمود. همچنین انواعی از ماسک ها دارای فیلتر قابل تعویض می باشند.

علاوه بر نوع فیلتر، برای انتخاب ماسک باید موارد دیگری را نیز در نظر داشت که در ادامه به بعضی از آنها شاره شده است:

۱- ساختار و استخوان بندی صورت (جهت انتخاب و خرید ماسک با اندازه مناسب)

۲- در طول روز به چه میزان از ماسک استفاده خواهد شد.

۳- چه مقدار هوا باید فیلتر گردد و یا به عبارتی ماسک در چه مواقعی (فعالیت کم یا زیاد) استفاده خواهد شد.

۴- میزان هزینه ای که قرار است برای خرید ماسک آلرژی اختصاص داده شود.

همچنین نکته ای دیگر در خصوص انتخاب و خرید ماسک آن است که عمر فیلتر و ماسک تا حدود زیادی به غلظت آلاینده ها، میزان رطوبت هوا، دما، حجم و تعداد دم و بازدم بستگی دارد. همه این عوامل می توانند باعث کاهش عمر مفید فیلتر ماسک شوند.

لازم به ذکر است ماسک های یکبار مصرف را نمی توان به منظور استفاده مجدد تمیز کرده و یا شستشو نمود. با این وجود ماسک هایی موجود است که می توان آنها را برای مدت طولانی تری استفاده کرد و حتی بعضی از انواع این ماسک ها دارای فیلتر قابل تعویض می باشند. باید به خاطر داشت برای تمیز و یا تعویض فیلتر این نوع ماسک ها باید طبق دستورالعمل شرکت سازنده عمل نمود.

طریقه صحیح استفاده از ماسک

۱- ابتدا دست ها باید قبل از تماس با ماسک با آب و صابون بخوبی شسته شوند.

۲- سپس ماسک از جعبه خارج شده و از نظر عدم وجود پارگی و یا سوراخ شدگی بررسی می گردد.

۳- قسمت بالای ماسک دارای قطعه ای است که باعث محکم شدن ماسک بر روی بینی می شود. بنابراین از این طریق قسمت بالای ماسک قابل تشخیص می باشد.

۴- بند ها و یا کش های نگاهدارنده و محکم کننده ماسک باید بدرستی در پشت سر قرار گرفته و ماسک به طور کامل بر روی صورت قرار گیرد. قسمت بالای ماسک را به کمک قطعه محکم کننده و شکل دهنده ماسک بر روی بینی محکم کنید تا به فرم بینی درآید. شایان ذکر است که ماسک باید به طور کامل بینی و دهان را بپوشاند.

۵- با دم و بازدم می توان قرارگیری صحیح ماسک را بر روی دهان و بینی کنترل نمود. در زمان دم نباید هوا از کنارهای ماسک وارد دهان شود. هوای ورودی فقط باید از طریق فیلتر ماسک وارد دهان گردد. در زمان بازدم نیز نباید هیچگونه هوایی از کناره های ماسک خارج شود. ماسک به طور معمول برای افرادی که دارای ریش و سبیل می باشند نمی تواند به طور صحیح دهان و بینی را بپوشاند.

۶- هرگز از ماسک با اندازه مناسب برای بزرگسالان برای کودکان استفاده نشود! باید حتما از ماسک های مخصوص کودکان (با اندازه ای کوچکتر از نمونه بزرگسالان) استفاده گردد تا بدین صورت ماسک به طور کامل و صحیح بر روی بینی و دهان کودک قرار گرفته و از ورود آلاینده ها و مواد حساسیت زا جلوگیر نماید.