با خواص درمانی باورنکردنی زرشک برای سلامتی بدن آشنا شوید

محمد سیمری، اختصاصی مجله اینترنتی کولاک

زرشک، یکی از گیاهان دارویی پر مصرف به شمار می آید که بیش از ۲۵۰۰ سال است که مورد استفاده قرار می گیرد؛ زرشک درختچه ای مقاوم است دارای ساقه ای خاردار که ارتفاع آن تا ۴ متر نیز می رسد. زرشک گونه های مختلف درد که مهم تر از همه آن ها دو نوع است که یکی بنام زرشک بی هسته و دیگری زرشک با هسته (دارای دو هسته) می باشد. زرشک، گیاهی بومی ایران است و نوع بی دانه ی آن برای نواحی جنوب خراسان به خصوص قاین و بیرجند شهرتی ایجاد کرده است.

جالب است بدانید قسمت مورد استفاده ی این گیاه ریشه، پوست ریشه، ساقه، برگ گل و میوه ی آن است. زرشک قابلیت رشد و تولید در زمین های کم بهره با آب شور را داراست و توجه بیشتر به آن، ضمن بالا بردن ظرفیت تولید محصولات کشاورزی، در حفاظت از خاک منطقه نیز می تواند موثر باشد.

سابقه ی مصرف زرشک به دوره مصر باستان می‌ رسد! زمانی که فراعنه و ملکه‌ ها، این گیاه را با تخم رازیانه به منظور درمان طاعون مصرف می‌ کردند. همچنین سرخ‌ پوستان آمریکا زرشک را برای درمان بیماری‌ های خونی، سل، بی‌ اشتهایی، بیماری‌ های کلیوی، رماتیسم، زخم‌ ها و جراحت‌ ها به کار می‌ بردند.

مصرف زرشک به صورت تازه خوری به دلیل مزه ترش آن معمول نیست! زرشک به دلیل رنگ و طعم دلپذیر خود، سال ها است که زینت بخش سفره های ایرانیان است. این نوع زرشک به عنوان مکمل برنج و زعفران در بسیاری از سفره های ایرانی حضور داشته و از آن در تهیه زرشک پلو با مرغ، ته چین و انواع خوراک ها استفاده می شود. میوه ی نارس آن نیز در تهیه مربا، لواشک، آب میوه و شربت کاربرد دارد.

زرشک منبع غنی از ویتامین C، ویتامین B، تیامین، کاروتنوئیدهایی از جمله بتا کاروتن، لوتیئن و زاکسنتین و همچنین کروم، کبالت و روی می باشد. از زرشک برای درمان بیماری‌ های آرتریت، مشکلات صفراوی، اسهال، کاهش تب، التهاب طحال، آماس زبان، زرد زخم، کمردرد، از بین بردن کرم‌ های حلقوی، مشکلات قلبی، قاعدگی دردناک، مشکلات کبدی، بواسیر و تب‌ خال نیز استفاده می‌ شود. زرشک ادرار آور و خلط‌ آور است و برای خوشبو شدن دهان نیز استفاده می‌ شود! به دلیل وجود ویتامین B فراوان در زرشک، این ماده ی غذایی می‌ تواند در پیشگیری از سرماخوردگی نقش بسزایی داشته باشد.

جالب است بدانید روس‌ ها، زرشک را برای التهاب خون ریزی دهنده دیواره ی رحم، مشکلات کیسه صفرا، فشار خون بالا، افزایش ترشح صفرا و همچنین برای تنظیم ارگان‌ های زنانه مصرف می‌ کنند!

علاوه بر خواص تغذیه ای، از رنگدانه‌ های موجود در چوب و پوست گیاه زرشک برای رنگ کردن چرم و پشم نیز استفاده می‌ شود. زرشک برای پوست و مو نیز دارای فواید فوق العاده ای می باشد؛  زرشک دارای خواص ضد باکتریایی بوده که باعث سم زدایی پوست صورت می شود و با کنترل چربی پوست برای درمان آکنه و جوش صورت مفید می باشد.

شما می توانید برای بهره گیری از این خاصیت زرشک، یک قاشق غذا خوری سر پر زرشک را داخل یک فنجان آب ریخته و به مدت ۸ تا ۹ ساعت بگذارید تا کاملا خیس بخورد؛ که البته این کار را می توانید از شب قبل هم انجام دهید. سپس زرشک ها را در داخل همان فنجان آب با پشت قاشق کاملا له کرده و از صافی رد کنید، آب آن را میل کرده و زرشک ها را بر روی پوست تان بمالید و در آرامش بگذارید تا آب آنها کاملا جذب پوست تان شود و بعد با آب ولرم شستشو نمایید. این کار را یک روز در میان و به مدت یک الی دو ماه انجام دهید تا به نتیجه مطلوب و پوستی صاف و شفاف برسید.

دقت داشته باشید مصرف مقدار زیاد زرشک و یا ساقه و برگ آن برای زنان حامله مناسب نیست؛ زیرا رحم را تحریک می کند و ممکن است باعث سقط جنین شود. در توصیف علمی و دقیق این اتفاق می توان گفت تحقیقات جدید در مدل های حیوانی، نقطه نظرات اطباء گذشته در مورد منع منصرف زرشک در بارداری را مورد تائید قرار می دهد؛ به طوری که مشخص گردید که بربرین که یکی از آلکالوئیدهای اصلی میوه زرشک است، می تواند موجب انقباضات عضلانی صاف رحم گردد و افزایش انقباض می تواند منجر به سقط شود. لازم به ذکر است که بربرین علاوه بر اثرات سقط آور آن به علت سمیت در دوزهای بالای آن موجب اثرات تراتوژنیک می شود!