این گیاه یک درمان طبیعی برای تب کودکان است

محمد سیمری، اختصاصی مجله اینترنتی کولاک

ختمی گیاهی است علفی و چند ساله که ارتفاع آن به حدود ۲ متر می ‌رسد و ساقه ی آن از کرک ‌های ریز خاکستری رنگ پوشیده شده است؛ گل ختمی علاوه بر آنکه به دلیل داشتن گل‌ های رنگی و بزرگ برای تزئین خانه یا باغچه استفاده می‌ شود، کاربردهای پزشکی و درمانی هم دارد و از آن برای تهیه داروهای گیاهی استفاده می شود! قسمت انتهایی این گل سفید رنگ و نسبتا شیرین می باشد. به علت استفاده از گل ختمی در تهیه اولین شیرینی مارشمالو، امروزه این گل به مارشمالو معروف است!

گل این گیاه را به صورت دارویی برای ناراحتی ‌های تنفسی مثل آسم، برونشیت و سرفه به کار می ‌برند. در ناراحتی‌ های نادر آسم، پودر شده این گیاه با عسل کاربرد موثری دارد؛ این گیاه همچنین در عفونت ‌های ریوی جوابگوی خوبی است. همچنین خمیر تولید شده از برگ‌ های این گیاه برای درمان جراحت روی پوست قرار داده می‌ شود.

به لحاظ تاریخی گل ختمی در فرهنگ‌ های مختلف به عنوان گزینه‌ ای برای درمان چندین بیماری کاربرد داشته است؛ برای نمونه در مصر باستان از دم نوش گل ختمی برای کاهش دمای بدن، درمان بیماری‌ های عصبی و قلبی و افزایش دهنده ادرار استفاده می‌ کردند. در کشورهای آفریقایی نیز دم‌ نوش گل ختمی را برای درمان یبوست، سرطان، بیماری کبد و علائم سرماخوردگی تجویز می‌ کردند. یکی دیگر از خواص گل ختمی، درمان مشکلات گوارشی از جمله سوزش معده، سوء هاضمه، کولیت زخمی و زخم معده است.

تب یکی از مهم‌ ترین نشانه‌­ های بالینی بیماری در کودکان و شایع ­ترین علت مراجعه آن‌ ها نزد پزشک است. برای پیشگیری از آسیب به سیستم عصبی مغز کودک، درمان و کنترل به‌ موقع این مشکل، امری لازم و ضروری به‌ حساب می‌ آید. برای درمان تب، همیشه نیاز به درمان دارویی نیست! با استفاده از گیاه دارویی گل ختمی می‌ توان به‌طور موثری تب کودکان را پایین آورد و از مضرات بالا بودن دمای بدن جلوگیری کرد.

محققانی از دانشکده پرستاری و مامائی قائن و دانشگاه علوم پزشکی بیرجند پژوهشی را به انجام رسانده‌ اند که در آن، اثر تن‌ ­شویه با آب ولرم با اثر استفاده از گیاه دارویی گل­ ختمی بر کاهش درجه حرارت بدن کودکان بستری در بیمارستان بررسی شده است. در این پژوهش کودکان ۱ ماهه تا ۱۲ ساله بستری‌ شده و دارای تب بالا، با استفاده از تن شویه با آب ولرم و یا با محلول آبی عصاره گل ختمی مورد درمان قرار گرفتند.

معیارهای ورود افراد به مطالعه شامل موارد زیر بود: دمای ۳۸.۵ درجه سانتی­گراد، نبود سابقه تشنج ناشی از تب در کودک و سایر اعضای خانواده و مصرف نکردن دارویی نظیر استامینوفن برای کنترل دمای بدن. نتایج به‌دست‌ آمده از این پژوهش نشان داد که هر دو روش یعنی هم تن شویه با آب ولرم و هم استفاده از عصاره گل ختمی در کاهش دادن دمای بدن کودک مؤثر هستند! ولی سرعت کاهش یافتن دمای بدن کودک با گل ختمی نسبت به تن شویه با آب ولرم بیشتر است.

همچنین این گیاه دارای خواصی است که می‌ توان در درمان سرطان و کاهش وزن مورد استفاده قرار داد. در نتایج یک مطالعه دیگر آمده است عصاره ی گل ختمی روی متابولیسم تاثیر می‌ گذارد و از چاقی و تشکیل چربی در کبد جلوگیری می‌ کند. این گیاه استوایی به عنوان ترکیبی دارویی در درمان شپش سر نیز تاثیرگذار است. گیاه ختمی همچنین دارای خاصیت آنتی‌ بیوتیکی و ضد التهابی است و در درمان ناراحتی‌ ­های دهان، مجاری تنفسی و بیماری‌ های سینه، ناراحتی‌ های کلیوی، دستگاه گوارش، همچنین در درمان مشکلات پوستی و مسمومیت­‌ های غذایی استفاده می‌ ­شود.

طرز استفاده از گل­ ختمی و مقدار مصرف از آن

خیسانده ریشه ختمی

۱۰ گرم ریشه ختمی را پوست کنده و خرد کرده و در یک لیتر آب سرد خیس کنید و پس از ۸ ساعت آنرا صاف کرده و نگهداری کنید. این مایع در رفع اسهال خونی بسیار موثر است.

دم کرده ختمی

در حدود ۲۰ گرم ریشه ختمی را تمیز کرده و خرد کنید و آنرا در یک لیتر آب جوش بریزید و بگذارید بماند تا سرد شود. سپس آنرا صاف کرده و با عسل مخلوط کنید.

دم کرده گل ختمی

۲۰ گرم گل خشک شده ختمی را در یک لیتر آب جوش بریزید و بگذارید بماند تا سرد شود. سپس آنرا با قند یا عسل شیرین بکنید.

لازم به ذکر است گیاهان دارویی که دارای ترکیبات لعابدار هستند، مانند گل ختمی را نباید روی شعله مستقیم قرار داد؛ زیرا حرارت مستقیم باعث تغییر ترکیب گیاه می ‌شود!