چه زمانی نخستین سرشماری از جمعیت به عمل آمد؟

مجله اینترنتی کولاک : دولت ها از نخستین روزهای پیدایش خود، دست اندرکار تهیه ی آمارهای رسمی از تعداد جمعیت در کشور مربوط به خود بوده اند. از جمله ایالات متحده ی آمریکا در تاریخ عصر جدید، نخستین کشوری بود که اجرای برنامه ی سرشماری دوره ای از جمعیت را بخشی از قانون اساسی خود قرار داد. در ماده یک، بخش دو قانون اساسی ایالات متحده ی آمریکا که در ۱۷۸۹ میلادی به تصویب رسید، تصریح شده است که “شمارش” جمعیت بایستی هر ده سال یک بار صورت گیرد.

این کار، دلیل منطقی جالبی داشت! تعداد نمایندگانی که هر ایالت می توانست در مجلس نمایندگان این کشور داشته باشد، به تعداد جمعیت آن ایالت بستگی داشت. به همین علت، برای نگه داشتن تناسب، لازم بود تغییرات در تعداد یا ترکیب جمعیت، رسما ثبت شود. به همین دلیل، نخستین سرشماری، در سال ۱۷۹۰ میلادی به عمل آمد و از آن زمان تاکنون هر ده سال یک بار به عمل آمده است.

در سرشماری، اطلاعاتی به مراتب بیش از تعداد صرف جمعیت گردآوری می شود. مثلا از مردم درباره متاهل یا مجرد بودن شان، نوع خانه شان، تحصیلات شان، شغل شان و ماننداین ها سوال می شود.

این اطلاعات اضافی، ارزش فراوان دارد و در لحظه ی تصمیم گیری در بسیاری از زمینه ها اهمیت پیدا می کند؛ مثلا در تعیین تعداد مدارس و معلمان مورد نیاز کشور به دولت کمک می کند. می تواند در تعیین نوع و کیفیت قوانین اجتماعی لازم برای سالخوردگان مفید واقع شود. می تواند به دولت نشان دهد که تغییرات جمعیت چه اثراتی در بازار کار به جای خواهد گذاشت؛ و بسیاری کاربردهای مفید دیگر دارد.

آمارگیری و سرشماری دیگری نیز رایج است که در دوره های خاصی در زمینه ی فعالیت های کشاورزان، کارخانه ها، صنایع استخراج معدن، داد و ستد، واحدهای دولتی، شبکه های آبیاری و همچنین فاضلاب و… به عمل می آید.